Immuunsysteem… wat is het en wat is jouw invloed hierop?

Immuunsysteem… een prachtig woord voor een onzichtbare ongrijpbare muur van jouw gezondheid. We noemen het ook wel ons afweersysteem of verdedigingssysteem, zoals de ridders vroeger de vijanden weerden van de burcht die ze verdedigden. In de Dikke van Dale wordt het immuunsysteem uitgelegd als een ‘verdedigingssysteem in een organisme met als doel indringers of veranderde eigen cellen te bestrijden’. Ehhhh….. wat?? In normale bewoordingen: het immuunsysteem is een netwerk van gezonde cellen en eigenschappen van je lichaam die jou beschermt tegen ziektes. Het immuunsysteem is dus een leger van beschermers die jouw lichaam beschermt van ongewenste indringers (bacteriën en virussen) en als ze wél binnengekomen zijn, deze vervolgens met man en macht bestrijdt.

Invloed op je immuunsysteem

Dat geeft ons reden te meer om ervoor te zorgen dat ons immuunsysteem naar behoren werkt. Maar hebben we daar wel invloed op? Jazeker! Elke dag, elk uur, elke minuut kunnen we ons immuunsysteem zowel positief als negatief beïnvloeden. We kunnen ons immuunsysteem maken en breken. We kunnen ons immuunsysteem met als onze keuzes, activiteiten en gewoontes verbeteren of verslechteren. Er zijn vele factoren die invloed hebben op het wel en wee van onze onzichtbare ongrijpbare muur die ons moet beschermen om zo gezond te zijn en te blijven.

1. Een sportief lichaam schopt de indringers er zo uit

Wie regelmatig sport dan wel beweegt heeft sterkere en soepeler spieren dan wie veel zit of ligt. Het uitdagen van je lichaam zorgt voor het opzoeken van een ‘randje’ tot hoever je lichaam kan gaan. Dat betekent niet dat je je als een topsporter hoeft te gedragen. Jouw grens is niet de grens van een ander. Zoek gewoon je eigen grens op en vergelijk jezelf niet met anderen. Waar jouw buurman 1,5 uur achter elkaar stevig doorwandelt, kan dat voor jou 30 minuten op een langzamer tempo zijn. Oefening baart kunst, dus waar jij vandaag 30 minuten kan wandelen, kunnen dat er morgen misschien 35 minuten zijn. Wat je in elk geval bereikt is dat je je uithoudingsvermogen verbeterd, je spieren versterkt én je afweersysteem ook! 

Toch kan je ook doorslaan met sporten. Bij te lange dan wel te intensieve training stijgt je cortisol, oftewel je stresshormoon. Een te hoog cortisol voor een te lange tijd zorgt voor verslechtering van je immuunsysteem. Let dus vooral op jouw (lichamelijke) grens en ga hier niet (te vaak/lang) overheen. Daarbij: na inspanning komt ontspanning. Wat ik daarmee bedoel lees je onder punt 3.

2. De do’s en don’ts van voeding voor een sterk immuunsysteem

Gedurende de dag verbruiken we veel energie welke ook weer aangevuld moet worden middels – onder andere – voeding. Wil je gericht eten om je immuunsysteem een boost te geven, dan zijn er een aantal voedingsmiddelen die je hier enorm bij kunnen helpen. Zo zitten paprika en broccoli boordevol vitamine C, wat een goede ondersteuning biedt aan je immuunsysteem. Vitamine C beschermt onze cellen en daardoor ons helpt beschermen tegen infecties en ontstekingen. Naast paprika en broccoli zijn er nog talloze groenten- en fruitsoorten die veel vitamine C bevatten. Aardbeien, spruitjes, kiwi, aardappelen en boerenkool bijvoorbeeld. Daarnaast zijn erwten, bonen en linzen gunstige voedingsmiddelen omdat deze de groei van diverse virussen juist vertragen.

Daarnaast zijn er ook voedingsmiddelen die juist je immuunsysteem ondermijnen. Alcohol is daar een goed voorbeeld van. Alcohol onttrekt vocht en voedingsstoffen uit je lichaam, terwijl je dat juist zo hard nodig hebt voor een goed functionerend immuunsysteem! Maar ook suiker en snelle koolhydraten horen hierbij. Door suiker en snelle koolhydraten stijgt je bloedsuikerspiegel heel snel om vervolgens ook weer snel te dalen. Deze extreme schommeling van je bloedsuikerspiegel vermoeit je lichaam. Daarbij bevatten suikers en snelle koolhydraten geen essentiële voedingsstoffen en dus versterk je je lichaam er ook niet mee. Maar ook transvetten zorgen voor een verslechtering van je immuunsysteem. Transvetten zijn vetten die alleen kunnen ontstaan in een fabrieksproces, dus niet in je eigen keuken. Het zijn vetten die vooral voorkomen in banketproducten zoals koekjes, taart, chips, snoep, maar ook in frituurvet, fastfood diepvriesproducten, koffiecreamer, kant-en-klare maaltijden, sauzen en mixen. Daarnaast komen ze ook voor in een aantal natuurlijke producten, hoewel in minimale hoeveelheden, zoals vlees en (melk)producten van koeien en schapen.

3. Wat stress te maken heeft met jouw immuunsysteem

Steeds meer is men overtuigd van de negatieve invloed van stress op het functioneren van ons lichaam. Ons lichaam is onze tempel: we hebben er één gekregen bij onze geboorte en we zullen er mee moeten doen tot onze dood. We kunnen er dus maar beter goed voor zorgen! Het vermijden van langdurige stress is dan ook een belangrijk aandachtspunt. En let dan even op het woord ‘langdurig’, want niet alle stress is slecht! We hebben stress nodig om alert te blijven in het verkeer, om een vergadering te kunnen volgen, om ons voor te bereiden op een examen. Wanneer stress uit de hand loopt, te lang duurt, onhanteerbaar en onbedwingbaar is, dan kom je terecht in een gevarenzone.

Stressvermindering kan je bereiken door eens kritisch onder de loep te nemen wat jouw stressoren zijn (oorzaken van stress). Zijn deze stressoren te voorkomen, te vermijden, te verminderen? Zo ja, voer dan de nodige stappen uit om stress uit je leven te krijgen of drastisch te verminderen. Zo nee, zorg dan voor voldoende tegenwicht in de vorm van voldoende ontspanning voor jezelf.  Volg een mindfulness cursus, ga wandelen, mediteren, schilderen, met vrienden of vriendinnen ontspannende activiteiten doen. Zorg voor ontspannende momenten die vaak en regelmatig terugkeren zodat jouw lichaam regelmatig de gelegenheid krijgt om op adem te komen. 

4. Slaap je lichaam gezond

Een goede nachtrust is goud waard. Niet alleen maar omdat je dan de volgende ochtend uitgerust en fris wakker wordt, maar ook omdat er ’s nachts talloze lichamelijke herstelprocessen plaatsvinden. Juist in de nacht komt je lichaam toe aan herstelwerkzaamheden die overdag – door alle drukte – niet of nauwelijks uitgevoerd kunnen worden. En dan gaat het niet om een keer een nacht goed slapen. Nee helaas, het is voor je lichaam en je immuunsysteem beter om een gezond slaapritme te creëren. Ga elke dag rond hetzelfde tijdstip naar bed en sta rond hetzelfde tijdstip op. Zorg daarnaast voor voldoende slaapuren (dit verschilt per persoon maar is gemiddeld 6 – 8 uur slaap per volwassene per nacht) want anders raakt je lichaam juist uitgeput. In dat geval zal jouw immuunsysteem juist verzwakken.

5. ‘Verdrink’ kwade cellen

Dit is natuurlijk een leuke woordspeling, maar het komt erop neer dat het belangrijk is om voldoende vocht tot je te nemen gedurende de hele dag. Jouw lichaam bestaat voor ongeveer 55 – 60 % uit vocht. Zowel in de nacht als overdag verbruikt je lichaam een heleboel van dit vocht. Dit moet dan ook weer aangevuld worden! De stelregel hierbij is: hoe gezonder je eet en drinkt, hoe meer vocht je via voeding binnenkrijgt. Eet jij niet zo gezond? Eet jij veel fastfood, kant-en-klare maaltijden en drink je veel suikerrijke of alcoholische dranken? Dan verbruikt je lichaam juist meer vocht dan dat je binnenkrijgt. Over het algemeen kan je zeggen dat een volwassen lichaam zo’n 1,5 tot 2 liter zuiver water verdeeld over de dag nodig heeft. Maar bij een ongezond eet- en drinkpatroon zal dat dus meer moeten zijn. 

6. Jouw darmen zijn een weergave van jouw gezondheid

Heb jij weleens achteromgekeken nadat je je grote behoefte hebt gedaan? Jouw ontlasting zegt veel over je darmgezondheid. Jouw darmgezondheid zegt veel over jouw algehele gezondheid. Jouw algehele gezondheid zegt veel over jouw afweersysteem! Oftewel: tijd om eens achterom te kijken. 

Jouw darmen zijn gek op vezelrijke voeding (goed voor de peristaltiek oftewel de kneedmogelijkheid van je darmen) en op plantaardige voeding (goed voor een gezonde darmflora). Jouw darmen zijn de spil van jouw gezondheid want wanneer je darmen niet goed hun werk kunnen doen, dan stapelen slechte bacteriën zich op en kunnen deze er ook niet uit. Te veel slechte bacteriën zorgen voor een slechte darmwand, een slechte geestgezondheid en algehele malaise. Als je darmen niet op orde zijn, dan liggen ziektes op de loer. Deze ziektes ontstaan van binnenuit en ontpoppen zich van klein (hoofdpijn, blessures, slechte huid, slechte nachtrust) naar groot (auto-immuunziektes). Zorg dus voor pure en onbewerkte producten, veel groenten en fruit en voldoende vocht! 

7. Een pilletje voor de ondersteuning

Waar de een zweert bij het gebruik van supplementen, zal een ander zijn neus ervoor ophalen. Supplementen zijn geen vervanging voor een gezond voedingspatroon, supplementen vullen enkel en alleen tekorten aan. Het gebruik ervan zal je dus zorgvuldig moeten doen en bij voorkeur na overleg met een deskundige. In deze blog willen wij alleen aangeven welke supplementen jouw immuunsysteem op positieve wijze ondersteunen dan wel versterken. Zo zijn de vitamines A, B, C, D en E van belang voor een gezond immuunsysteem, maar spelen mineralen foliumzuur, ijzer, selenium en zink ook een grote rol. 

Bovenstaande leert ons dat we de betrouwbaarheid van ons immuunsysteem dus (grotendeels) in eigen hand hebben. Zorg je goed voor jezelf, dan zorg je goed voor je immuunsysteem. Zorg je goed voor je immuunsysteem, dan zorgt je immuunsysteem ook goed voor jou!  

Scroll naar top